bezonning

geplaatst door thomas op 30-11-2009, 19:06

Nu we onze terreinen gekocht hebben, dachten we ook tijd te hebben om achterstallig onderhoud aan de blog er even bij te doen. Maar nu alle bezoek weg is, hobbelt de campingkaravaan vrolijk door richting estudio de implantación, schoonmaken van het terrein en wegaanleg. Terwijl de appels hier van de bomen vallen, want het ciderseizoen gaat snel weer beginnen.

Enfin er blijft wel eens wat liggen bedoel ik maar. Inmiddels zijn we al druk bezig met het maken van de cider. Kun je nagaan wat voor tijd er is verstreken tussen de vorige twee zinnen.

Zo hadden we, toen we nog op zoek waren naar een geschikt terrein, ernstig de behoefte aan een eenvoudige en snelle methode om vast te stellen of een beoogde finca wel genoeg zon kreeg in de winter en of er in de zomer 's avonds wel zon was. Want er staan vaak bergen in de weg. Die zijn mooi maar ook onhandig en ondoorzichtig.

El Cornión, het westelijk gebergte van Picos de Europa. Uitzicht vanaf Siña, in de buurt van Amieva. Foto: Thomas

Als de zon in de winter niet meer boven de kim uit komt voel je je niet meer erg prettig. We weten dat van ons huis in Sarabia. In de donkerste periode, tussen Santa Barbara (4 december) en Driekoningen (5 januari) komt de zon nog maar anderhalf uur boven de berg uit. Dat is triest en koud. Je wilt dus ook een lokatie waar je 's winters langer zon hebt.

Daarnaast wil je niet dat je gasten in de zomer de tent uitbranden om half acht 's ochtends. En je wil ook niet dat de zon al om vijf uur weg is, zodat je nooit met een roseetje op het terras in de zon kan zitten bijkomen van de lange bergwandeling.

De winterzon is dus heel belangrijk voor onszelf en de zomerzon voor de gasten. De makelaar en de verkoper weten altijd precies te melden dat het heel zonnig is. Wat jij wilt. Como tu quieres. En soms slik je dat dan ook voor zoete koek.

Finca la Siña. Foto: Thomas

Maar soms wil je het preciezer weten. In het geval van finca 35, La Siña bijvoorbeeld. Omdat er een enorme berg in het westen staat die wellicht van invloed is op de hoeveelheid zon op het terrein.

De enorme berg Peña Siña direct ten westen van het terrein in kwestie. Foto(compilatie): Thomas

We hebben er een methode voor ontwikkeld, maar die is nogal omslachtig. Om te bepalen of je bijvoorbeeld om 6 uur 's avonds nog zon ziet, dus dat die niet achter een of andere berg zit, moesten we het volgende doen:

1. de lokatie van de finca exact bepalen met behulp van Google Earth
2. de tijd en datum waarvan je wilt weten waar en op welke hoogte de zon staat
3. de hoogte en lokatie van de berg die vermoedelijk in de weg zit
4. de hoek vaststellen van de bergtop met de horizon
5. dan kun je op de pagina van SunAngle uitrekenen waar de zon staat (azimuth)
6. daar kun je zien op welke hoogte de zon staat, dus welke hoek de zon maakt met de horizon
7. dan vergelijk je die twee hoeken en als de hoek van de zon keiner is dan die van de berg zit je in de schaduw

Screendump en link van SunAngle. Dit webprogrammaatje berekent de zonnehoek op basis van datum, tijd en plaats

Erg omslachtig, maar het geeft een redelijk betrouwbaar resultaat. Het is alleen niet eenvoudig en snel toe te passen op elke finca die voorbijkomt. Dan heb je liever iets automatisch. Dat je van te voren al weet wat de zon doet op het terrein, voor je het gaat bezoeken. Maar hoe maak je dat? Je hebt zoiets als GIS, Geografisch informatiesysteem. Een soort aardrijkskundige database waar bijvoorbeeld ook Google Earth zijn gegevens in opgeslagen heeft. Maar wij hebben weinig ervaring met GIS-systemen. We maken overigens heel veel gebruik van Google Earth. Al toen we nog in Nederland zaten. En nu nog veel meer. We hebben er ons tijdens de fincazoektochten heel wat autoritjes mee bespaard.

Driekwart jaar geleden kwam vriend Maarten L. met een mooi aanbod:

Ik vroeg mij af of ik het probleem dat jullie hebben met het uitzoeken van een locatie voor een kampeerplaats niet met behulp van een GIS kon oplossen. Natuurlijk is dit een gedachtenexperiment, aangezien ik niet beschik over de benodigde gegevens. Maar het probleem op zich leent zich er wel voor.

Op de eerste plaats hebben jullie te maken met bevoorrading. Op de tweede plaats speelt het probleem van de bereikbaarheid voor de gasten (afstand), met inbegrip van inspanning en terreingesteldheid (cost and effort). Daarnaast (3) speelt kennelijk ook nog een rol welke locatie de grootste aantrekkingskracht heeft (scenery). Tot slot heb je, zoals altijd te maken met obstakels gevormd door wetten en praktische bewaren (4, 5, ...).

Al deze factoren zijn in een 'geospatial model' onder te brengen. Dat bestaat dan uit evenveel lagen als er factoren zijn. Factoren kunnen nog een gewicht toebedeeld krijgen. Zo zal het omkopen van alle autoriteiten in Asturias wel te hoog gegrepen zijn, kortom, wanneer van die kant bezwaren zijn tegen een bepaalde locatie dan moet dat gepaard gaan met een 'onoverkomelijk' gewicht voor deze 'hinderfactor'.

Wanneer we alles op een rijtje hebben, dat wil zeggen, wanneer we de beschikking hebben over een x-tal digitale kaarten, kunnen we de finale analyse doen. Met zogenaamde 'overlay' operatoren kunnen we dan die locatie bepalen die het meest aan de gestelde voorwaarden voldoet. Een kind kan de was doen.

Probleem is wel dat ik zeer accurate gegevens nodig heb van het gebied (digitaal, en geo-referenced). Dus in de praktijk zal het er wel niet van komen. Dat is jammer, speciaal voor jullie, want ik zou het natuurlijk gratis hebben gedaan.

Vanavond hoorde ik bij het weerbericht dat jullie het weer behoorlijk voor de kiezen krijgen. Ik wens jullie dus veel sterkte. Wij sluiten hier nu juist een van de zonnigste januarimaanden af sinds het begin van de waarnemingen. Het was ook wel een beetje koud, maar niet echt bijzonder.

Ik heb overigens wel digitale gegevens van Spanje. In een bijlage zie je hoe ik satellietbeelden van het Sierra de Gredos gebied (ten Westen van Madrid) heb gelegd over een bodemprofiel van het gebied. Het orthomodel van het bodemgebied is weer gebaseerd op een "digitale hoogtekaart" (rasterformaat). Het kleurenspectrum van de afbeelding is niet RGB (het gewone kleurenbeeld), maar zogenaamd vals (met inbegrip van het nabije infrarood). De rode kleur op de berghellingen wijst op bosbegroeiing. Ja, het is leuk speelgoed.

"In een bijlage zie je hoe ik satellietbeelden van het Sierra de Gredos gebied (ten Westen van Madrid) heb gelegd over een bodemprofiel van het gebied."

Als Maarten voor ons nou met behulp van die GIS-software en -expertise een bezonningskaart kon maken van ons zoekgebied. Dát zou voor ons heel erg handig zijn. Die andere factoren die hij voorstelt hebben we inmiddels aardig onder controle.

Maar Maarten kan alleen wat doen als hij digitale hoogtegegevens heeft van ons gebied. Enig googleduinen levert de volgende pagina met de gegevens: DIGITAL ELEVATION DATA: SPAIN: PICOS DE EUROPA Sources: SRTM, local 25k and 50k K30 42°N-44°N, 6°W-4°W. Uploaded 3 March 2006. (Update: Die site lijkt nu uit de lucht te zijn. De K30 hoogtegegevensbestanden hebben we ook op onze site gezet: http://www.mateor.eu/camping/K30.zip ) We mailen. Kun je daar wat mee, Maarten?

Ik heb geprobeerd op een van de kaarten van de Picos de Europa de omgeving van jullie finca te localiseren. Dat is mij met behulp van Google vrij snel gelukt.

"Ik heb geprobeerd op een van de kaarten van de Picos de Europa de omgeving van jullie finca te localiseren. Dat is mij met behulp van Google vrij snel gelukt."

Het betreffende kaartje heb ik omgezet in een raster DEM voor mijn GIS-software. Daarna heb ik het analytical hillshading proces er op uitgevoerd. Middag op 22 december.

"Daarna heb ik het analytical hillshading proces er op uitgevoerd. Middag op 22 december."

Daarmee is volgens mij niet alles gezegd. Het interpreteren van de kaartjes is nog een zaak op zich. Maar ik geloof niet dat ik met de beschikbare kaarten nog iets verder kom. Als jullie nou eens gingen verhuizen naar de Alpen. Op die mooie site waarvan jullie mij de URL hebben gegeven heb ik fantastische kaarten van het hele Alpengebied gevonden. Met een resolutie van 30 bij 30 meter (die van de Picos zijn 90 bij 90). Scheelt een slok op een borrel.

[...] Toen ik bezig was met de zon en jullie finca had ik mij nog niet gerealiseerd dat de blik naar het zuiden nog veel mooier is. Wat een fantastische plek om je tweede “huis” te hebben. Helemaal niets mis mee.

"Toen ik bezig was met de zon en jullie finca had ik mij nog niet gerealiseerd dat de blik naar het zuiden nog veel mooier is."

Nog een plaatje van “high noon” in hartje winter. Wat donkerder, maar een kniesoor die daar op let.

Het probleem met de resolutie snap ik. In een DEM vindt ook middeling plaats van hoogteverschillen. Dat brengt mij toch op de vraag hoe ver we hadden kunnen komen met die aanpak (DEM en analytical hillshading"). Daar is op de eerste plaats het punt van de resolutie van beschikbare DEM's. Pas nu ben ik er eigenlijk goed van doordrongen op welke schaal (zeer klein) jullie vraagstuk speelt (speelde?).

Kennelijk toch al weer te lang niet meer in het hooggebergte geweest om de steilheid van de hellingen te kunnen bevatten. Ik zag op sommige berekeningen van de "slope" van de hellingen op de kaarten die ik tot mijn beschikking had wel dat deze waarden zeer aanzienlijk konden zijn, maar ook hier moet weer worden opgemerkt dat met een resolutie van 1 pixel = 90 bij 90 meter, men toch geen goed beeld krijgt.

Hoewel jullie opmerken dat er fouten in de Google waarden optreden, wat ik zondermeer wil geloven, lijkt het mij dat men het vooralsnog niet beter kan krijgen (en zeker niet voor niks). Het is heel waarschijnlijk dat ook bij Google het vraagstuk van de resolutie nog een grote hindernis is. Wanneer hun hoogtekaarten niet nauwkeurig genoeg zijn dan zijn de afwijkingen waar jullie het over hebben natuurlijk wel te verklaren. Ik had ergens gelezen dat Google de wereld in kaart wil brengen met een resolutie van 25 bij 25 meter (hoogtekaarten).

Ik weet nog steeds niet of Google Earth aan het begin van dit jaar, toen wij over dit vraagstuk de correspondentie zijn begonnen, deze functionaliteit al bood. Maar het interesseert mij anderzijds ook weer helemaal niks, aangezien ik het allemaal reuze interessant vond. Het was een directe praktische toepassing van een GIS-vraagstuk, waarin ik net een cursus had gevolgd. Of jullie een andere beslissing hadden genomen wanneer jullie eerder kennis hadden genomen van deze functionaliteit weet ik natuurlijk niet, maar het lijkt mij niet zo waarschijnlijk.

Overigens speelt ook hier weer precies waarvoor mijn docent altijd heeft gewaarschuwd. Men kan bij GIS-vraagstukken nooit zonder het veldwerk ter plaatse. Altijd zal men zich er in het veld van moeten vergewissen of de output van een GIS enige relatie onderhoudt met de werkelijkheid ter plaatse. Aan jullie deze schone taak.

Met vriendelijke groeten,
Maarten

reageer