Niets zo stimulerend als de aanwezigheid van helpende handen. Lisa, de Nieuw-Zeelandse, is goud waard. Al heel wat jaren Lisa. Verzet desondanks meer werk dan 2 of 3 apatische amper-twintigers. Het enige nadeel is dat ze iedere dag het liefst, in ieder geval deels, wat anders wil doen.

Ok, logisch. Soms geeft dat wat hoofdbrekers, maar er blijft natuurlijk genoeg te doen. En net als de andere helpers vindt ze het werk erg stimulerend, omdat ze zo heel duidelijk progressie kan boeken.

Afwisselingsuitstapje: op zoek naar de dassenburcht. Foto: Thomas

Geen dassenburcht, maar wat wel? Foto: Astrid

Ik bedoel. Geen gefrunnikpunnik in de rozentuin. Geen gedreutel, muurtje sausen in de tweede werkkamer. Nee, hop. Serieus aan de bak. Een dag werken geeft een serieuze verandering aan het eind van die dag. Zo.

trots!

Dus zo af en toe, als we even niet onszelf voorbij rennen, zijn we best trots op wat we tot nu toe hebben gedaan. Nou ja. En op wat de helpers hebben gedaan natuurlijk. Ja jeetje!

Het lijkt nog steeds in de verste verte niet op de camping zoals we hem voor ogen hebben, maar toch begint het al ergens op te lijken.

En zelfs de varens lijken na een ontmoedigend varengunstige zomer (véél zon en warmte met af en toe een sappige regenbui) hier en daar ietjes meer naar het bonsaiformaat af te zakken. Ik had er al niet meer op durven hopen. Mozes Kriebel Zeg! Na mijn triomfantelijke varentje tik gingen de varens pas echt goed los! Ze hebben staan wachten tot ik hardop zei dat ik ze er allemaal onder zou krijgen.

Ik en mijn grote mond ...

Lisa begrijpt ook de charme van omgehakte varens. Foto: Thomas

Goed varennieuws is dat er pas een paar buren met op drift geraakte paarden langskwamen. Terwijl buuv aanbood dat ze de paarden best wel eens bij ons wilde laten grazen, stonden diezelfde paarden vrolijk op een paar overjarige varens te knagen. Kijk! Dat is tegen alle sombere berichtgeving (beesten vreten geen adelaarsvaren, giftig voor ze) in, mooi nieuws. Het maakt me wat vriendelijker tegenover paarden.

Maar we houden het toch lekker bij ezels. Later. De omheining van de ezelwei is klaar, maar is nog steeds niet helemaal vrij van prikkeldraad. De Franse vrienden van een paar weken terug hebben de takkenschaar weten te vernielen op het prikkeldraad. En natuurlijk. Er blijkt bij nadere inspectie nog steeds op heel veel plekken prikkeldraad rond de ezelwei te zitten. Zucht. Het zijn niet allemaal Lisa's.

stuk

Er gaat wel meer stuk. Dat is het risico van helpers. Je verliest wat. Je wint meer. Doorgaans.

Wel jammer van het scheve zaagblad van de kettingzaag. De toegangsweg is wat toegankelijker voor groter en breder verkeer. Maar de kettingzaag doet sindsdien niet meer wat het moet doen: recht zagen. Een helper en gecertificeerd kettingzager heeft ondanks zijn mooie papieren een warme zaag in een boom laten hangen.

Lisa en Herman. Op de achtergrond nog wel met een goed zaagblad gezaagde boomstammen. Handige zitplaatsen. Foto: Thomas

Jammer. Duur speelgoed, een nieuw zaagblad. Van dat geld eten we een week.

hek

Het omheinen is even wat in een lager verzet beland. Waar ik wel moet bijzeggen, dat Thomas een schitterend eerste Asturiaanse hek heeft gemaakt. Het kostte flink wat tijd, maar hij beitelt de gaten voor het tweede hek al een stuk vlotter. Stom eigenlijk dat we daar nog geen goede foto's van hebben. Te druk gebeiteld.

Het mooie hek van Thomas. Foto: Thomas

Al met al zijn we inmiddels wel over de helft met het omheinen. Lekker bezig.

halfnaakte man

Ik zie er nog best de lol van in. Halfnaakt recreërende mannen. Zon is gezond voor je, heeft de dokter gezegd. Dus lopen ze op witte gympies in gestrekte draf en met lillende borsten gezond te zijn. Op de openbare weg. Welkom in Asturias.

Maar getverdemme. Wat als er opeens zo'n man op je eigen terrein staat? Mijn adem stokt dan even. Alsof er een vlieg m'n keel is ingevlogen.

Ik kan er maar niet aan wennen. Sterker nog. Ik word er knap sacherijnig van. Een maand geleden liepen op een warme zondagmiddag een halfnaakte Buurman & Co zonder boe of bah voor een SerieuzeMannenMetEenMissieInspectie naar de bron.

Hallo?! Kan je ons even waarschuwen als je ons terrein oploopt? Ook als we je allang geleden hebben gezegd dat je ons water mag gebruiken?!

Ringslangetje. Herman ook lekker bezig. Foto: Thomas

Een paar dagen terug opnieuw. Andere buurman. Halfnaakt. Uitpuilende buik. Wattoffikannutdoenwas? Heuh? Rot jij eens even dat hele eind naar je eigen huis terug!

Sorry. Dat is mijn primaire reactie. Ik kan het niet helpen. Kan er niet tegen als er iemand zomaar in mijn territorium binnenstapt. Halfnaakt. Zelfs als de buurman in kwestie niet helemaal bien is. Hooguit lagereschoolhersens heeft.

Lisa waarschuwde Thomas. Er loopt een halve naakte rond. Misschien moet je even kijken. Praten?

Gelukkig is Thomas beter met halfnaakte buren. Het begint nu héél langzaam tot diverse buurmannen door te dringen. We hebben niet alleen dat ukkelige stukje grond rond de stal gekocht, maar ook bijvoorbeeld het pad naar de bron en het terrein in een aardige straal daaromheen. Ja. En ook de bron zelf ligt op ons terrein.

Kortom. Natuurlijk mag je binnen, maar wil je wel even kloppen? Dat is les 1. Les 2. Met overhemd aan.

Kweenie. Eerlijk gezegd lijkt dat me teveel gevraagd. Beide lessen.

We stellen ons voor hoe we onaangekondigd met carnavalsborsten bij de buren binnenstappen. Onbegrepen.

wattoffikannutdoenwas?

Ik was een mooie vuurplaats aan het maken. Voor de barbecue. En voor als het onvermijdelijk kouder wordt.

Astrid druk aan het passen en meten. Foto: Thomas

Aan Astrid de eer het eerste vuur te bouwen en aan te steken. Foto: Thomas

overhemd

Overigens lopen de meeste buurmannen geheel gekleed rond. Vandaag maakten we kennis met Moni. Volledig gekleed. Inclusief overhemd. Woont een dorp verderop en wou eens kijken hoe het er op Fontebona voorstaat. Hij was al veel vaker langsgelopen, maar nu was er dan eindelijk iemand.

Enthousiaste man. Bijna 80. We hebben maar wat luisteruurtjes voor hem vrijgemaakt. Was vol bewondering over hoe het terrein ten goede was veranderd.

Binnenkort komt hij weer langs. Met zijn vrouw. Je wilt je er toch geen voorstelling van maken dat zijn vrouw onverhoeds halfnaakt ...

Halloooo!

Weer een week hard werken achter de rug, waarin we heel snel de Franse aftaaiers zijn vergeten.

Maandagochtend begint met de eerste nieuwe helpers. We hebben nog net een koffie naar binnen kunnen slaan, voordat ze op de stoep staan. Beiden zijn zelf gewend helpers te ontvangen, maar zijn nu op studiereis om nieuwe ideeën op te doen.

Hij Nederlander en een met Thomas gedeeld verleden in De Tapperij, de voorheen Almelose spijbelkroeg. Zij een stille Poolse schoonheid.

Kampeerplek Avispón in de maak. Foto: Thomas

Na een uitgebreide rondleiding maken we 's middags met z'n allen de kampeerplek voor de ándere helpers. Nog te krap voor de grote tent, maar genoeg als begin.

Met bungalowtent. Foto: Thomas

Goede aanpakkers hoor. En lekker veel kennis en ervaring. Kijk. Daar heb je wat aan.

's Avonds komt het Engelse stel aan, waarvoor we met wat passen en meten een extra bungalowtent opzetten. Hoewel die aankomst nog niet zo soepel gaat.

Om 7 uur krijgen we een triomfantelijk telefoontje. Dat ze er zijn. Gut? Waar dan? Beneden zeker. Bij de stal? Nou, dat niet, maar ze zien de zee. Dus of we ze daar kunnen ophalen.

Euhm. Wáár op de kaart zijn jullie? Hoe heet het dichtstbijzijnde plaatsje? ... Ach, 30 kilometer ten westen van Oviedo? Nou, dan weten we niet in welk Fontebona je bent, maar je bent zeker een uur van óns Fontebona. Dat ligt ruim 40 kilometer ten oosten van Oviedo ...

Je hebt toch een routebeschrijving? ... Niet naar gekeken? Gewoon Fontebona in de TomTom ingetikt. Joh!

Om 9 uur komen ze aan. Gaar. Ons Fontebona is wel veel mooier, moeten ze toegeven.

kappen

In de dagen erna zijn de mannelijke helpers in het bos aan het werk. Kettingzaag mee. Nog is er veel te veel dood hout, maar op sommige plekken is het prettig minder.

Ook willen we langs de toegangsweg een aantal bomen tegen de vlakte hebben. Een smalle vrachtwagen komt er al moeilijk door. Niet handig als je bouwmateriaal op het terrein wilt krijgen. Dus gaan we met z'n zessen kijken. En kat. En hond.

Wat moet weg? Wat kan weg? Hoe?

Samen kijken naar de toegangsweg. Foto: Thomas

We hadden het idee om een drietal eiken om te zagen. Maar twee van die eiken zijn eigenlijk één grote dikke eik. Een eik die iets te ver overhelt naar de weg, om makkelijk te kunnen omzagen. Bovendien is het een mooie boom. Indrukwekkend groot ook. Bij nader inzien halen we liever grond weg van de hoge wal aan de andere kant.

Wat nou kettingzaag? Je kan zo'n boom ook best weghalen als je er met z'n allen aan gaat hangen. Foto: Olga

We gaan binnenkort eens praten met de eigenaar van dat land.

hoornaar

De dagen erna is iedereen op andere plekken bezig. De twee helpende stellen, hard werkend aan verschillende klussen. Ik in de ezelwei: varens slaan. Thomas hogerop: palen slaan.

En daar gaat dit verhaaltje over. Thomas slaat een dikke paal tegen een boom. Nog geen 20 cm onder een hoornaarnest. Weten we nu.

Beng beng beng. Nog voordat Thomas heeft kunnen reageren, heeft hij drie steken te pakken. Erg pijnlijke steken. De hoornaar is groter dan een gewone wesp en dat kan je voelen ook. Het gif van de hoornaar heeft een ingrediënt dat het pijnlijker maakt dan dat van de gewone wesp. 

Omheiningspalen vlak onder hoornaarnest. Foto op afstand: Thomas

Zo snel als Thomas kan, rent hij weg. Naar beneden. Naar de bron. Verder. Naar de stal. Roept mij. Vertelt het verhaal. Gaat zitten. Niet lekker. Vraagt water. Nog meer niet lekker. Gaat het goed? Nee. Draaierig. Anti-histamine. Snel. Voor de zekerheid. Ook al had hij nooit eerder last van wespensteken. Thomas reageert sloom. Ik prop de pil in zijn mond. Hij neemt zelf een slok water. Glas valt. Duizeliger.

Close up (met zoomlens!) van het hoornaarnest. Foto: Thomas

Ik probeer Thomas neer te leggen, maar hij eindigt tussen bank en zandmuur. Schokkend lijf. Weggedraaide ogen. Flauwgevallen. Schreeuw om hulp. De Engelsen helpen. Haar lukt het ook niet, maar de jongen is sterk. Trekt Thomas op de grond. Stabiele zijligging. Praat Thomas met harde stem wakker.

En gelukkig! Thomas komt bij. Praat. Lacht ongemakkelijk. Bedekt met zweet en aarde. Was heel even weg, nog geen halve minuut, maar heeft gedroomd alsof hij uren onder zeil was. Rap gaat het heel veel beter. Maar moe. Zo moe. En overal pukkels, bulten, jeuk! Overal waar hij ooit is gestoken door muggen en teken jeukt het.

Natuurlijk praten we erover. Het gaat goed met Thomas, dus analyseren we het voorval weg. Ach ja. Het flauwvallen zal wel een combinatie zijn van vermoeidheid, te weinig drinken, te hoge temperaturen, te vochtige atmosfeer, te grote schrik, te hard gelopen. En dat is dat. 

Pukkelthomas. Foto: Thomas

Ja ja. Totdat Thomas thuis op internet gaat lezen. Alle symptomen samen. Stokkende adem. Sloom. Flauwvallen. Jeuk. Hondsmoe. Dat was een anafylactische shock! We hadden het met z'n allen niet door, maar Thomas had tóch een allergische reactie. Nu hij eenmaal allergisch heeft gereageerd, kan een volgende steek dodelijk zijn. En ook deze keer al had het verkeerd kunnen aflopen. Thomas heeft geluk gehad.

Langzaam dringt het tot ons door. Thomas is chronisch patient. Morgen gaan we in Infiesto naar de dokterspost. We hopen ze te overtuigen dat we een adrenalinepen krijgen. Om Thomas' hart op gang te houden, als het na een nieuwe wespensteek dreigt te stoppen. Dat is namelijk wat het gif doet: als reactie op de steek verwijden de vaten, waardoor de bloeddruk verlaagt, waaardoor er niet meer genoeg bloed stroomt om het hart te laten kloppen.

We moeten er voor zorgen dat we altijd tenminste één telefoon opgeladen hebben. Dat Thomas overal briefjes bij zich draagt waarin staat dat hij allergisch voor wespen is en dat je 112 moet bellen. Ik moet leren mond-op-mondbeademing toe te passen. Moet in het Spaans de uitleg uit m'n hoofd leren hoe ze als de donder op Fontebona komen. Eigenlijk weten we nog niet half wat we vanaf nu moeten.

Heftig. We zijn allebei aangeslagen. Maar ok. Laten we niet van het ergste uitgaan. We wéten nu tenminste dat dit kan gebeuren en het is deze keer goed gegaan. Gelukkig.

terras II, generator ingehekt

Nou goed. Genoeg zeg. Wat luchtigers nu. De Engelse helpers werken als een dolle. Ze hebben het tweede terras een heel stuk uitgegraven. In de brandende zon. Engels heh.

Dan vergeef je ze makkelijk dat ze de mooie boomstam die we voor de wip hadden bestemd, tot omheiningspalen hebben verzaagd. Hum. Even niet goed geluisterd ... Wel jammer dat de vorige helpers er een halve dag voor nodig hadden om die boomstam om te hakken en te verslepen. Hop. Tjop.

Lekker in de zon. Foto: Thomas

En de Engelsen hebben een mooi hekwerk voor de generator gevlochten. Het terraszand storten we als geluidsbuffer achter dat hek. Zo hebben we een paar weken geleden ook al een uitwijkplaats c.q. parkeerplaats bij de stal gemaakt: met het zand van terras I vulden we een diep pad naast de toegangsweg op. Kruiwagen na kruiwagen.

Sita op de uitwijkplaats / parkeerplaats. We hebben even geen betere foto. Foto: Thomas

Best elegant, vinden we zelf. Wat je op de ene plek weghaalt, is ook nog eens nuttig op een andere plek.

Engels vlechtwerk voor de generator. Foto: Thomas

klei

Over elegant hergebruik gesproken. De klei die tussen het uitgegraven gedeelte zit, scheiden we tegenwoordig voorzichtig van het gewone zand. We zijn gematigd optimistisch dat we met een mix van klei en grof grind de toegangsweg serieus kunnen verbeteren.

Na de eerste redelijk goed uitgepakte verbetering van een paar weken terug ben ik verder gegaan met de kleigrindmix. Overtollig grind weghalen. Organisch materiaal uit de weg vegen. Klei over grind gooien. Klei tussen grind vegen. Klei met gieter flink nat maken.

Wegwerk. Foto: Thomas

Het zou toch mooi zijn als we beton een tijd kunnen vermijden. Al is het alleen maar omdat een cementwagen voorlopig nog niet op het terrein kan komen. Helaas pleiten de stille getuigen nog niet in ons voordeel.

Gisterochtend zijn de Engelsen in hun eigen auto een weekendje weggegaan. Overal op de weg slipsporen. Voorlopig zullen we nog wel goed moeten blijven doorrijden en doorslippen. 't Is niet anders.